قانون جذب در نظر شیخ شبستری

انانیت انسان,انانیت چیست,خودبینی و خودخواهی
لطفا به این مطلب رای دهید
[رای ها : 6 امتیاز : 3.8]

مفهوم قانون جذب از زبان شیخ محمود شبستری

شیخ محمود شبستری صاحب کتاب نفیس “گلشن راز” حقیقت را کهربا میداند، داستان کاه و کهربا را شاید خیلی از ما شنیده باشیم اما این بار شیخ محمود شبستری آن را به گونه دیگری بیان میکند و از دل آن “راز قانون جذب” که همان جذب کنندگی حقیقت هستی است، استدلال میکند.

حقیقت کهربا، ذات تو کاه است اگر کوه تویی نبود، چه راه است

در حقیقت، هر چیزی توسط چیزی جذب خواهد شد. کهربا، کاه را جذب میکند. چیزی هم هست که کهکشان را جذب خواهد کرد، هرچند که ما از آن ندانیم؛ شیخ محمود شبستری اینگونه بیان میکند: حقیقت، کهربایی است که کاهش انسان است یعنی انسان را می رباید و جذب می نماید. بنابراین، انسان بالذات مجذوب حقیقت است. ما نمی توانیم انسانی را پیدا کنیم که از حقیقت، خوشش نیاید. همه حقیقت را دوست دارند.

افراد از ازل تا ابد، مجذوب حقیقت می باشند. همه حقیقت را می خواهند و مجذوب آن هستند. شبستری می گوید: ذات انسان توسط حقیقت ربوده میشود ولی در انسان، کوهی از خود و خودیت وجود داشته که آن دیگر توسط کهربا جذب نمیشود. عبارت “کوه تویی” در شعر شیخ شبستری، همان انانیت است که اگر حذف گردد، انسان توسط حقیقت ربوده میشود و بی درنگ جذب میشود اما کوه خودخواهی نمیگذارد که انسان حقیقت را نخواهد. هیچکس نمی تواند به وسیله حقیقت جذب شود، مگر اینکه از خودش عبور کند.

تجلی گر رسد بر کوه هستی شود چون خاک ره، هستی ز پستی

در این بیت، به این موضوع اشاره خواهد شد که حتی کوه انانیت انسان نیز می تواند مجذوب حقیقت شود. در بیت قبلی سخن این بود: تا زمانی که کوه انانیت هست، نمی توان جذب حقیقت شد اما در اینجا می گوید، وقتی “تجلی” از راه برسد، حتی کوه هستی هم توسط حقیقت جذب خواهد شد. به این معنی “تجلی” یعنی ربایندگی حق هم میتوان دانست. از سخن شیخ محمود شبستری چنین ظاهر میشود که وقتی ربایندگی حق از راه رسید و ظاهر شد، کوه هستی را با خاک یکسان میکند.

انانیت چیست؟

“انانیت” همان خودبینی و خود محوری و خودخواهی است که اگر افراط شود, تکبر و حرص و حسد میشود و اگر تفریط شود, ذلت و خواری و پوچ گرایی میشود و اگر اعتدال رعایت شود, تواضع می باشد که مطلوب است.


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *